Παιδί, Τηλεόραση και Υπολογιστής

Η τηλεόραση, το ίντερνετ και τα διάφορα άλλα ηλεκτρονικά μέσα, βρίσκονται ήδη στην καθημερινότητα των παιδιών.

Τι είναι σημαντικό να γνωρίζουν οι γονείς

 Σύμφωνα με το άρθρο του Spiegel, (Ν.20, 14.5.07)  με τίτλο «Πόσο πολύ μπορούν να αντέξουν τα παιδιά την τηλεόραση/ τον ηλεκτρονικό υπολογιστή?» υπάρχουν πολλά στοιχεία τα οποία επιτάσσουν μια προσεκτική και καλά ζυγισμένη επαφή των παιδιών με αυτά τα μέσα.
 Η τηλεόραση και ο υπολογιστής είναι αναμφισβήτητα μία εξαιρετική πηγή γνώσεων και μάθησης.

Κατά πόσο όμως οι γονείς τα χρησιμοποιούν για αυτές τους τις ιδιότητες, με επίβλεψη και περιορισμούς? Ποιοί θα έπρεπε να είναι αυτοί οι περιορισμοί και ποιός ο λόγος για να υπάρχουν περιορισμοί στην χρήση τους?
 Το Ομοσπονδιακό Κέντρο για την Ενημέρωση της Υγείας της Γερμανίας (BZGA στην Κολονία)
συνιστά τους εξής χρονικούς περιορισμούς για την παρακολούθηση προγραμμάτων στην τηλεόραση και τον υπολογιστή, ανά ημέρα:

• παιδιά 3-5 ετών: μισή ώρα
• παιδιά 6 – 10 ετών: μία ώρα
• παιδιά 10 – 13 ετών: μιάμιση ώρα

  Δυστυχώς στο εμπόριο αλλά και στο ίντερνετ κυκλοφορούν παιχνίδια τα οποία δεν διευκρινίζουν πολλές φορές το όριο της ηλικίας των παιδιών στα οποία απευθύνονται.

 Αν και το άρθρο της BZGA δεν αποσαφηνίζει τα κριτήρια σύμφωνα με τα οποία τίθενται αυτοί οι χρονικοί περιορισμοί, η πλειοψηφία των μελετών αναδεικνύει τη σημασία του ελέγχου από τη πλευρά των γονέων, όχι μόνο του χρόνου έκθεσης αλλά και της ποιοτητας του υλικού, έτσι ώστε να αξιοποιείται ο εκπαιδευτικός χαρακτήρας αυτών των μέσων:
 Στόχος είναι μέσω των νέων μέσων (τηλεόραση και υπολογιστής) να προωθείται η περιέργεια και η ανάγκη για μάθηση, αλλά και οι γονείς να λειτουργήσουν ως "φίλτρο" των πληροφοριών, συζητώντας με τα παιδιά τους και απαντώντας σε οποιαδήποτε απορία τους για τι τι βλέπουν.
 Ένα σημαντικό αρνητικό στοιχείο είναι το ότι πολλές φορές χρησιμοποιούνται τα μέσα αυτά από τους γονείς ως "ηλεκτρονική baby-sitter" και όχι ως μια ακόμα ευκαιρία συνάθροισης και συναλλαγής της οικογένειας.
 Οι γονείς τα χρησιμοποιούν αρκετά για την απασχόληση του παιδιού τους, ή και έτσι ώστε τα παιδιά τους να αποκτήσουν ευχέρεια στην χρήση του Η/Υ, ακόμα και όταν αυτά είναι κάτω των 3 ετών.
 Όμως στην ευαίσθητη αυτή ηλικία, όπου ακόμα η λεπτή και αδρή κινητικότητα εξελίσσεται και η κοινωνικοποίησή του παιδιού βρίσκεται στην πρώτη θέση όσον αφορά τους επιθυμητούς στόχους των διεθνώς αναγνωρισμένων παιδαγωγικών μεθόδων, η χρήση του Η/Υ ή της τηλεόρασης μπορεί να «κλέβει» χρόνο απο άλλες πολύ σημαντικές δραστηριότητες – οι οποίες ενδεχομένως και να μήν αποτελούν μια τόσο εύκολη λύση όσο ένα παιχνίδι στον υπολογιστή.
Δραστηριότητες όπως:

• παιχνίδι με ομάδες άλλων παιδιών – για την κοινωνικοποίηση τους

αλλά και δραστηριότητες που θα εξασκήσουν την φαντασία και την δημιουργικότητά τους, όπως:

• γλυπτική και παιχνίδια με πλαστελίνη και ζυμάρια - για την εξάσκηση και συχρονισμό λεπτής κινητικότητας και όρασης στις τρείς διαστάσεις
• λέγκο, τουβλάκια, παιδικό παιχνίδι καρφώματος, πειράματα κτλ  - που θεωρούνται σημαντικά λόγω των επανειλλημένων προσπαθειών τις οποίες το παιδί θα κληθεί να πραγματοποιήσει για να φτάσει στο επιθυμητό αποτέλεσμα, χωρίς αυτό να είναι συγκεκριμένο, ούτε και απαραίτητο, (έτσι μαθαίνει να μήν περιμένει πάντα άμεσο αποτέλεσμα και να μην τα παρατάει εύκολα)

είναι ανεκτίμητες για την ψυχική υγεία και ανάπτυξη του παιδιού και πέρα απο τις σωματικές ανάγκες που καλείται να καλύψει ο γονέας ανήκουν στα βασικά δικαιώματα του παιδιού και πρέπει να βρίσκονται πρώτες στην καθημερινή λίστα δραστηριοτήτων με τις οποίες ασχολείται ένα παιδί.

Παράδειγμα στην πράξη: o H/Y στον παιδικό σταθμό φέρνει θετικά αποτελέσματα

 Έρευνα με 132 παιδιά 3-6 ετών που διενεργήθηκε σε παιδικούς σταθμούς στην Γερμανία για δύο χρόνια, έδειξε ότι η χρησιμοποίηση του Η/Υ έφερε μόνο θετικά αποτελέσματα.
 Τα παιδιά όταν υπήρχε καλός καιρός προτιμούσαν να παίξουν έξω, παρά με τον υπολογιστή. Έδειξαν διάθεση συνεργασίας (ποιός θα έχει το ποντίκι για πόση ώρα) και απέκτησαν νέες υπευθυνότητες (να ανοίγουν και να κλείνουν τον υπολογιστή).
 Η χρήση του υπολογιστή είχε ενταχθεί στο πρόγραμμα του παιδικού σταθμού με τις εξής μορφές:
Παιδιά 5-6 ετών (σε μια ομάδα 10 παιδιών) μάθαιναν την γραμματοσειρά του αλφάβητου μέσα απο τον υπολογιστή και έπαιζαν «γραφείο» όπου δούλευαν γράφοντας προτάσεις.

 Μικρότερα παιδιά παρατηρούσαν φωτογραφίες απο έντομα και φυτά σε μεγάλη ανάλυση στον υπολογιστή  (περασμένα απο σαρωτή) και με την βοήθεια της παιδαγωγού αναζητούσαν πληροφορίες για αυτά τα έντομα και φυτά. Επίσης πατούσαν τα κουμπιά που τους υποδείκνυαν τα μεγαλύτερα παιδιά και τα υποστήριζαν.
 Οι παιδαγωγοί και ειδικοί συμπέραναν ότι ιδιαίτερα στην αρχή, τα παιδιά έδειξαν πολύ συχνά επιθυμία να περάσουν μεγάλο χρονικό διάστημα μπροστά απο τον υπολογιστή αλλά μετά απο λίγο καιρό, έχασαν ένα μεγάλο ποσοστό του ενδιαφέροντός τους.
 Ένα μεγάλο κριτήριο της έρευνας ήταν το αποτέλεσμα που θα είχε η χρήση του Η/Υ όσον αφορά την συμπεριφορά των παιδιών: εάν θα συνενοούνταν και θα συνεργάζονταν και πόσο θα βοηθούσε το ένα το άλλο στους διάφορους προβληματισμούς σε σχέση με τον Η/Υ.
 Μετά το τέλος της έρευνας επιβεβαιώθηκε ότι δεν σημειώθηκε καμία αρνητική συμπεριφορά στα παιδιά ενώ αντιθέτως παρατηρήθηκε αύξηση της συνεργασίας των παιδιών μεταξύ τους.
 Στο παράδειγμα της έρευνας στην Γερμανία, τα παιδιά ήρθαν σε επαφή με τον Η/Υ σε έναν χώρο όπου ήδη είχαν σε μεγάλο βαθμό κατακτήσει αρκετές κοινωνικές δεξιότητες (συνεργασία, συνεννόηση κτλ.) και ο στόχος ήταν να εμπλουτίσουν τις γνωστικές τους δεξιότητες με το να γνωρίσουν τον Η/Υ και να μάθουν σιγά σιγά να τον χρησιμοποιούν - όχι όμως με την μορφή παιχνιδιών.
 Η έρευνα έδειξε ότι σε αυτό το περιβάλλον η επαφή των παιδιών με τον Η/Υ ήταν χρήσιμη και εμπλούτισε την καθημερινότητα των παιδιών δίνοντάς τους επιπλέον εργαλεία για την κατανόηση των νέων μέσων.
 Δυστυχώς όμως η επαφή αυτής της μορφής με τα νέα μέσα – ελεγχόμενη ποιοτικά και χρονικά – δεν είναι κάτι εύκολα υλοποιήσιμο, μιας και απαιτεί την ενεργή εμπλοκή του παιδαγωγού ή γονιού κάτω απο συγκεκριμένες προυποθέσεις: μικρός αριθμός παιδιών, ποιοτικός έλεγχος, επιλεγμένες δραστηριότητες.
 Αυτό το γεγονός έρχεται σε πλήρη αντίθεση με τα βασικά κριτήρια για το οποία οι γονείς πολλές φορές επιλέγουν τα νέα μέσα για την απασχόληση των παιδιών τους – είναι εύκολα, γρήγορα και δεν απαιτούν την ενεργή ενασχόληση των γονέων.

Τα νέα μέσα επιστρατεύονται στην αντιμετώπιση προβλημάτων και δυσκολιών 

 Ειδικά προγράμματα τα οποία είναι εκπαιδευμένοι να χρησιμοποιούν παιδοψυχολόγοι, παιδοψυχίατροι και λογοθεραπευτές, επιτρέπουν πλέον μία νέα δυναμική προσσέγγιση για την αντιμετώπιση δυσκολιών όπως η δυσλεξία, η διαταραχή ελλειματικής προσοχής, ή θεμάτων που σχετίζονται με τον προφορικό λόγο αλλά και άλλων προβλημάτων που αντιμετωπίζουν τα παιδιά προσχολικής και σχολική ηλικίας.
 Έτσι ο υπολογιστής, γίνεται μέρος συγκεκριμένων θεραπευτικών συνεδριών λόγω των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών του.
 Ασκήσεις γίνονται αντί βαρετές, ιδιαίτερα ευχάριστες μιάς και αποτελούν μέρος ενός παιχνιδιού το οποίο ερεθίζει με ευκολία τον εγκέφαλο του θεραπευόμενου, αποσπώντας άμεσα την προσοχή του.
 Παράλληλα μειώνεται σε πολύ μεγάλο βαθμό ένα απο τα σημαντικά εμπόδια που υπάρχουν στην θεραπεία ενός παιδιού – το χαμηλό κίνητρο για συνεργασία και συμμετοχή στην συνεδρία – αυξάνοντας κατά πολύ την αποτελεσματικότητα κάθε συνεδρίας αλλά και συντομεύοντας και σημαντικά τη συνολική χρονική διάρκεια της θεραπείας.

Τα νέα μέσα και οι δυσάρεστες παρενέργειες:
Η πραγματικότητα στην καθημερινότητα των παιδιών, Παιχνίδια, Εγκληματικότητα, Συναισθήματα, Συγκέντρωση.

 Πρόσφατες μελέτες δείχνουν ότι το 90% των ηλεκτρονικών παιχνιδιών περιέχουν καποιας μορφής βίαιο περιεχόμενο και δεν διευκρινίζουν πολλές φορές το όριο της ηλικίας στα παιδιά που απευθύνονται.
 Έρευνα απο το Εγκληματολογικό Ερευνητικό Κέντρο του Niedersachsen, στην Γερμανία δείχνει ότι απο τους ανήλικους που προέβησαν σε εγκληματικές πράξεις, το 44% δήλωσαν ότι έπαιζαν πολύ συχνά παιχνίδια με θέματα τον πόλεμο, έναντι του 14% που δήλωσε ότι δεν έπαιζε καθόλου.
 Όσο η συχνότητα ενασχόλησης με παιχνίδια πολέμου αυξανόταν, τόσο αυξανόταν και το ποσοστό των ανηλίκων που προέβησαν σε εγκληματικές πράξεις.
Η συχνή έκθεση σε βίαια ερεθίσματα τόσο μέσα από τα ηλεκτρονικά παιχνίδια, όσο και μέσα από την τηλεόραση έχει ως συνέπεια την απευαισθητοποίηση στη βία με αποτέλεσμα την έλλειψη αντίδρασης στη πραγματική βία και τη βιαιοπραγία. Το πιο ανησυχητικό αποτέλεσμα αυτού, είναι η μείωση της ικανότητας για ενσυναίσθηση, δηλαδή για νοητική και συναισθηματική ικανότητα για επαφή και κατανόηση της ψυχικής κατάστασης του άλλου, που θεωρείται βασικός μηχανισμός αναστολής της επιθετικότητας και της αντικοινωνικής συμπεριφοράς.
 Με έναν ανάλογο τρόπο επιδρά και η τηλεόραση στην αντίληψη που διαμορφώνουν τα παιδιά σε σχέση με το πραγματικό κόσμο και τη φυσιολογική κοινωνική συμπεριφορά.
 Αμφίσημη είναι η επίδραση των ηλεκτρονικών παιχνιδιών και της τηλεόρασης στην ανάπτυξη της φαντασίας και την ικανότητα διάκρισης της από την πραγματικότητα.    

 Τα σχέδια παιδιών που βλέπουν καθημερινά μέχρι μία ώρα τηλεόραση, έχουν αρκετή διαφορά με αυτά των παιδιών που βλέπουν καθημερινά τουλάχιστον τρεις ώρες τηλεόραση :

 Έρευνα σε σχολείο του Freiburg έδειξε ότι παιδιά 11-15 ετών που βλέπουν αρκετή τηλεόραση, έχουν δυσκολίες στην συγκέντρωση: ο εγκέφαλος συνηθίζει στις πολύ γρήγορες εναλλαγές εικόνων και ήχων και δυσκολεύεται να παρακολουθήσει την ομιλία του καθηγητή, ή ακόμα και συνομιλίες με άλλους μαθητές.
 Επίσης τα παιδιά που έβλεπαν πολύ τηλεόραση δεν είχαν καμία αντίδραση σε εικόνες στις οποίες άλλα παιδιά που δεν έβλεπαν τηλεόραση, αιθανόντουσαν μεγάλη συγκίνηση.
 Έρευνα στον Καναδά με πάνω απο 2.600 παιδιά έδειξε ότι παιδιά 2 ετών έβλεπαν πάνω απο 2 ώρες καθημερινά τηλεόραση, ενώ παιδιά 3-4 ετών έβλεπαν 3,6 ώρες την ημέρα τηλεόραση.
 Ένα στα  δέκα απο τα παιδιά που έβλεπαν 3,6 ώρες τηλεόραση την ημέρα, βίωσε στην ηλικία των 7 ετών διαταραχές ελλειματικής προσοχής.

Εθισμός ακόμα και απο χαρούμενα παιχνίδια για μικρά παιδιά

 Δύο ξεχωριστές έρευνες, η μία απο το Stanford University στις Η.Π.Α. και η άλλη απο το Tohoku University στην Σιγκαπούρη είχαν το ίδιο αποτέλεσμα: απέδειξαν ότι η ενασχόληση με απλά και χαρούμενα παιχνίδια στον Η/Υ σε μικρές ηλικίες συνηθίζει τα παιδιά στις γρήγορες εναλλαγές/κινήσεις και πολύχρωμα γραφικά - με αποτέλεσμα να εθιστούν πολύ πιό εύκολα και σε αντίστοιχα παιχνίδια όταν μεγαλώσουν (που σε μεγαλύτερες ηλικίες είναι και παιχνίδια τα οποία περιλαμβάνουν σκηνές έντονης δράσης και βίας).

Τα ηλεκτρονικά παιχνίδια αλλάζουν μέρος του εγκεφάλου

 Άλλη έρευνα, πάλι στο Tohoku University που είχε αρχικά στόχο να δείξει την δραστηριότητα του εγκεφάλου σε έφηβους την ώρα που παίζουν Nintendo, απέδειξε ότι η ενασχόληση με ηλεκτρονικά παιχνίδια εξασκεί και αλλάζει το μέγεθος του μέρους του εγκεφάλου το οποίο ευθύνεται για την όραση και την κίνηση – το ίδιο μέρος που απαιτείται να λειτουργήσει για την κατακράτηση βίαιων ή λανθασμένων κοινωνικά προθέσεων.

 Η έρευνα αυτή έδειξε ότι δεν είναι μόνο οι εικόνες βίας του παιχνιδιού που θα προκαλέσουν μια πιό βίαιη γενιά στο μέλλον, αλλά ο ριζικός τρόπος με τον οποίο επιδρά αυτή η δραστηριότητα στον εγκέφαλο.

Υπολογιστής και τα μάτια των παιδιών

 Η χρήση του Η/Υ έχει ελαττώσει επιπλέον τις ώρες που τα παιδιά χρησιμοποιούν την ικανότητα τους να βλέπουν μακριά – η καθημερινότητα των παιδιών αποτελείται απο ολοένα και περισσότερες δραστηριότητες οι οποίες απαιτούν όραση σε κοντινές αποστάσεις και όχι πιά μακρινές.
 Έτσι δεν είναι περίεργο το ότι οι έρευνες δείχνουν ότι το ποσοστό παιδιών με μυωπία έχει αυξηθεί απο 12,1% σε 20,4% απο το 1995 εώς σήμερα (με βάση έρευνα που έγινε στην Taiwan), ενώ με βάση άλλη έρευνα που έγινε στην Σιγκαπούρη, το ποσοστό διπλασιάστηκε απο 17% σε 34%.
 Επίσης έχει σημειωθεί το Computer Vision Syndrome το οποίο συνδέεται με την πολύωρη χρήση του Η/Υ ακόμα και σε παιδιά.
Τι μπορούν οι γονείς να κάνουν για να αποφύγουν την εμφάνιση του CVS:

• να παρατηρούν τις αντιδράσεις του παιδιού τους – τρίψιμο των ματιών σημαίνει ότι ο μυς του ματιού έχει κουραστεί, (ή επίσης κόκκινα μάτια και στρίψιμο του κεφαλιού).
• να ρυθμίζουν την οθόνη έτσι ώστε το παιδί να μήν χρειάζεται να αλλάξει στάση, να καμπουριάζει ή να κοιτάει με κλίση του κεφαλιού την οθόνη
• να ρυθμίζουν τον φωτισμό έτσι ώστε να μήν υπάρχουν γυαλάδες στην οθόνη,
• να μήν είναι έντονη η διαφορά της φωτεινότητας της οθόνης του υπολογιστή και του δωματίου,
• λόγω του ότι τα παιδιά δεν καταλαβαίνουν απο μόνα τους συνήθως εάν έχουν κάποιο πρόβλημα όρασης, είναι απαραίτητο οι γονείς να ελέγχουν την όραση του παιδιού τους συχνά.

Τηλεόραση, Η/Υ και επιδόσεις 
 Υπάρχουν άραγε και θετικά ευρήματα σε σχέση με τη χρήση Η/Υ και ηλεκτρονικών παιχνιδιών;  Στις θετικές κριτικές αναφέρεται ότι τα ηλεκτρονικά παιχνίδια συμβάλλουν στην ανάπτυξη και βελτίωση των γνωστικών δεξιοτήτων και ειδικότερα στη συγκέντρωση, τη παρατηρητικότητα, τον οπτικοκινητικό συντονισμό, την επιδεξιότητα, την ικανότητα επίλυσης προβλημάτων και την αύξηση των γενικών γνώσεων.

Προσφέρουν εξοικίωση με τη τεχνολογία και τη χρήση της στη καθημερινή ζωή και βελτιώνουν τις γνωστικές δεξιότητες των μαθητών, ιδιαίτερα εκείνων που έχουν κάποιες μαθησιακές δυσκολίες - χρησιμοποιούνται μάλιστα και απο τους ειδικούς κατά την διάρκεια συνεδριών.
 Υπάρχουν περιπτώσεις που όπως τα ίδια τα παιδιά μαρτυρούν, ο Η/Υ τα βοηθά στην εύρεση στρατηγικών επίλυσης προβλημάτων, στην συνεργασία αλλά και στον προγραμματισμό δραστηριοτήτων μέσα στο πλαίσιο ενός παιχνιδιού όπως πχ Sims ή ακόμα και Counterstrike.
 Ο Λάζλο (15 ετών) όπως αναφέρει στην Angela Gattenburg, δημοσιογράφο του περιοδικού Spiegel, δεν έχει απαραίτητα όρεξη να παίζει όλη την ημέρα Counterstrike, αλλά εκτός απο αυτό το παιχνίδι του αρέσει και να πηγαίνει σινεμά, στο Judo ή στο τέννις,  πιστεύει ότι μέσα απο το Counterstrike αποκτά την ικανότητα στρατηγικής σκέψης αλλά και πιό γρήγορα αντανακλαστικά.
 Η Jana, έχει επιδόσεις της τάξεως του 19-20 στο σχολείο, κάνει πατινάζ, τζόγκινγκ, παίζει κλαρίνο και κάνει ιππασία. Χρησιμοποιεί τον υπολογιστή για να κάνει έρευνα για το σχολείο, να μιλάει με φίλες της στο εξωτερικό μέσω του προγράμματος skype και προπαντώς για να παίζει το αγαπημένο της παιχνίδι το Sims με το οποίο όπως λέει, μαθαίνει έννοιες όπως υπευθυνότητα και οργάνωση.
Χρησιμοποιούν τα παιδιά αυτές τις ικανότητες στην μετέπειτα τους ζωή ή αυτές ισχύουν μόνο στον φανταστικό κυβερνοχώρο? Δεν υπάρχει ακόμα κάποια έρευνα για αυτό.
 Υπάρχει όμως, έρευνα στη Νέα Ζηλανδία που έγινε με 1.000 παιδιά στην ηλικία 5 -15 ετών, που είχε καταγράψει πόσες ώρες έβλεπαν τηλεόραση. Τριάντα χρόνια αργότερα, η έρευνα δείχνει τα εξής: το μεγαλύτερο ποσοστό όσων έβλεπαν στην παιδική τους ηλικία περισσότερο απο 3 ώρες τηλεόραση καθημερινά, δεν είχε καταφέρει να τελειώσει την υποχρεωτική εκπαίδευση – σε αντίθεση με το μεγαλύτερο ποσοστό όσων έβλεπαν λίγη τηλεόραση, οι οποίοι κατάφεραν να πάρουν πτυχίο ΑΕΙ. 
 Επίσης στην έρευνα απο το Εγκληματολογικό Ερευνητικό Κέντρο του Niedersachsen οι σχολικές επιδόσεις παιδιών 10 ετών, που είχαν μέτρια ή μεγάλη ενασχόληση με παιχνίδια πολέμου τα οποία είναι ακατάλληλα για ανηλίκους (κατάλληλα απο 18 ετών δηλαδή), ήταν αρκετούς βαθμούς κατώτερες του μέσου όρου, σε αντίθεση με τις σχολικές επιδόσεις παιδιών που δεν είχαν ξαναπαίξει ποτέ τέτοια παιχνίδια, οι οποίες ήταν αρκετούς βαθμούς ανώτερες απο την βαθμολογία του μέσου όρου.

Ποιό θα είναι το μέλλον της εκπαίδευσης?

Υπάρχουν γονείς, όπως ο Gerhard Florin μέλος του διοικητικού συμβουλίου της Αμερικανικής εταιρείας Electronic Arts, που πιστεύουν ότι η εκπαίδευση θα έπρεπε να αλλάξει και να ακολουθήσει τα γρήγορα βήματα των υπολογιστών – με την χρήση των οποίων τα παιδιά δεν έχουν ποτέ πρόβλημα συγκέντρωσης για ώρες – σε σύγκριση με την παραδοσιακή διδακτική ώρα κατά την διάρκεια της οποίας δεν αντέχουν να συγκεντρωθούν.
 Τα παιδιά του έμαθαν να διαβάζουν με το παιχνίδι Pokemon στο οποίο υπάρχουν πολλές λέξεις και τώρα πλέον κανονίζουν μόνα τους μετά το καθημερινό διάβασμα και τις εξωσχολικές τους δραστηριότητες την ώρα του παιχνιδιού, στο ειδικό δωμάτιο με τους υπολογιστές.
 Όμως παρόλο που είναι υπέρμαχος της ενασχόλησης των παιδιών με τον υπολογιστή, η τηλεόραση είναι για εκείνον ένα μέσο το οποίο τα παιδιά του (που τώρα είναι 12 ετών) δεν επιτρέπεται να χρησιμοποιούν ελεύθερα.
Πιστεύει ότι όπως οι γονείς διαλέγουν τα βιβλία που δίνουν στα παιδιά τους να διαβάσουν έτσι θα έπρεπε να διαλέγουν και τα παιχνίδια που τους επιτρέπουν να παίζουν στον υπολογιστή ή να βλέπουν στην τηλεόραση.

Συμπέρασμα?

 Είναι αποδεδειγμένο ότι η τηλεόραση καθώς και ο Η/Υ, έχουν αρκετές επιπτώσεις στην διαμόρφωση του χαρακτήρα αλλά και των ικανοτήτων των παιδιών, σε προσχολική και σχολική ηλικία.
 Κοινωνικοί λόγοι αλλά και πρακτικοί (χρήση του Η/Υ για έρευνα σε σχολικές εργασίες, εύκολη λύση απασχόλησης των παιδιών για τους γονείς) έχουν τοποθετήσει τον Η/Υ και την τηλεόραση στην οικογενειακή καθημερινότητα.
 Αυτή η πραγματικότητα κάνει επιτακτική την ελεγχόμενη και επιλεκτική γνωριμία των παιδιών με τα μέσα αυτά, με στόχο να αποφευχθεί μια αλόγιστη χρήση της τηλεόρασης ή του Η/Υ σαν μέσο πολύωρης απασχόλησης των παιδιών.
 Οι γονείς καλούνται λοιπόν όχι να απαγορέψουν και να αποκλείσουν με δραστικά μέτρα και τιμωρίες, αλλά αντιθέτως να συνεργαστούν και να πάρουν μέρος στην ενασχόληση των παιδιών τους με τα νέα μέσα, εκμεταλλευόμενοι αυτή την ευκαιρία για μάθηση και ψυχαγωγία για όλη την οικογένεια – φυσικά πάντα λαμβάνοντας υπόψη κριτήρια που ισχύουν για την ηλικία του παιδιού τους σε θέματα χρονικά και θεματικά.

Συμβουλές για γονείς:

• Όταν βλέπουν τα παιδιά σας τηλεόραση, διαλέξτε τις εκπομπές και δείτε τις εκπομπές όσο γίνεται μαζί τους
• Ενημερωθείτε περισσότερο και οι ίδιοι για τα ηλεκτρονικά παιχνίδια έτσι ώστε να έχετε έγκυρη γνώμη και σωστή επίβλεψη στην επιλογή του είδους των παιχνιδιών από τα παιδιά σας
• Μοιραστείτε το ενδιαφέρον και τον ενθουσιασμό των παιδιών σας για τα ηλεκτρονικά παιχνίδια που με προσοχή έχετε επιλέξει, δημιουργήστε μια ευκαιρία να περάσετε χρόνο μαζί τους, με χαλαρό τρόπο, αλλά και να λειτουργήσετε ως φίλτρο συζητώντας μαζί τους για το περιεχόμενο
• Συζητήστε μαζί τους για το τι τους έκανε εντύπωση και εντάξτε αυτές τις καταστάσεις σε συμβολικά παιχνίδια και παραμύθια (για παιδιά προσχολικής ηλικίας).
• Διερευνήστε αν η υπερβολική ενασχόληση του παιδιού σας με τον Η/Υ ή την τηλεόραση υποδηλώνει κάποια συναισθηματική δυσκολία.
• Μην απαγορεύετε στα παιδιά να έχουν συναισθηματικές αντιδράσεις σε αυτά που βλέπουν.
• Mην τα τιμωρείτε ή τα χλευάζετε που ενθουσιάζονται με τα νέα μέσα.
• Μην επιτρέπετε την τηλεόραση πρίν τον παιδικό σταθμό, το σχολείο, ή το πρωινό.

Μ.Στυλιανάκη

             
Πηγές: 

• http://www.lifeline.de/special/familie_erziehung/computer_tv_handy/content-128600.html
• http://www.bzga.de/?uid=3244d6625a8efadab0bd8dfdb5d3c867&id=maine3
• http://www.lifeline.de/special/familie_erziehung/computer_tv_handy/content-128603.html
• http://www.heise.de/newsticker/meldung/55118
• http://www.allaboutvision.com/parents/children-computer-vision-syndrome.htm
• http://www.guardian.co.uk/Archive/Article/0,4273,4241769,00.html
• http://en.allexperts.com/q/Internet-Kids-3139/Hi-wondering.htm 
• «Πως να να μιλήσετε σε ένα παιδί σας για......», Το βιβλίο της «Γραμμής-Σύνδεσμος» για τους γονείς, Εκδόσεις ΚΟΑΝ, ISBN 978 960 7895 76 9 (διαβάστε εδώ περισσότερα)
• Περιοδικό Spiegel, Τεύχος Nr.20/14.5.07   
  

  
    

ΑΓΟΡΑΣΤΕ ΤΑ ΣΥΛΛΕΚΤΙΚΑ T-SHIRT KISTERSS ΚΑΙ ΕΝΙΣΧΥΣΤΕ ΤΟ ΕΡΓΟ ΤΟΥ ΔΙΑΔΡΑΣΙΣ

Κάνε και εσύ δικό σου ένα από τα συλλεκτικά Kisterss x Διαδρασις t-shirt μόνο με 19,90€.

Με αυτό τον τρόπο προστατεύεις παιδιά και εφήβους από τα πλοκάμια του διαδικτύου.

Αγοράζοντας ένα μπλουζάκι βοηθάς στην ενημέρωση παιδιών ,έφηβων και γονέων για την πρόληψη του ηλεκτρονικού εθισμού ενώ παράλληλα συμβάλεις στην δημιουργία σχολών γονέων για το συγκεκριμένο φαινόμενο.

Η διεύθυνση που μπορείς να τις προμηθευτείς είναι Μαραθώνος 1 Περιστέρι.

Ωστόσο για περισσότερες πληροφορίες μπορείς να καλέσεις στο 210-5755440 ώρες καταστημάτων ή στο 6932316610.

  *Τι ακριβώς είναι το Διάδρασις; Είναι μια εθελοντική πρωτοβουλία μιας ομάδας νέων ανθρώπων για δράσεις και ενέργειες πρόληψης κατά του ηλεκτρονικού εθισμού. Οι αποδέκτες αυτών των προσπαθειών είναι κυρίως παιδιά και έφηβοι. Σε μια εποχή που το διαδίκτυο έχει εισβάλει σε κάθε σπίτι και έχει γίνει αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητας μας, εμείς θέλουμε να επισημάνουμε τους κινδύνους που μπορεί να ελλοχεύουν πίσω από κάθε κλικ….Το πιο σημαντικό είναι πως τα νέα παιδιά αλλά και εμείς χάνουμε κομμάτια του εαυτού μας στον παγκόσμιο ιστό περιορίζοντας τις προσωπικότητες μας σε προφίλ ιστοτόπων κοινωνικής δικτύωσης όπως είναι το facebook ή το twitter.

Πώς θα ξεκολλήσω τα παιδιά μου από τα video games

Ο 5 ετών γιος μου θέλει να παίζει συνέχεια video games και να βλέπει παιδικές ταινίες. Όταν είναι η ώρα να κλείσουμε την τηλεόραση γίνεται μάχη! Όταν του μιλάμε την ώρα που παρακολουθεί δεν ακούει καν τι του λέμε. Και αν τυχόν χάσει σε κάποιο από τα παιχνίδια αυτά, αρχίζουν το κλάμα, τα νεύρα και η γκρίνια. Προσπαθούμε να του θέτουμε χρονικά όρια για να μην παίζει πολύ ώρα και ταυτόχρονα να μην τον αποκόψουμε τελείως από την τεχνολογία.

Έχει εξωσχολικές δραστηριότητες, όπως κολυμβητήριο 2 φορές την εβδομάδα, όπου πάει ευχάριστα. Φοβάμαι, όμως, ότι του χρόνου που θα πάει Α Δημοτικού θα έχουμε πρόβλημα με τον χρόνο που θα αφιερώνει με το διάβασμά του, αφού όταν είναι στο σπίτι δεν θέλει να ασχοληθεί με τίποτε άλλο. Επίσης, όταν πρέπει να διαβάσουμε για κάποια εργασία που τους βάζουν στο νηπιαγωγείο (ειδικά όταν πρέπει να ακούσει και να αφηγηθεί κάποια ιστορία) αρνείται πεισματικά με κλάματα και υστερίες. 

 Δυστυχώς, όσες φορές έχω προσπαθήσει να τον βάλω να αφηγηθεί κάποια ιστορία ή απλά το τι έκαναν στο σχολείο, το αποφεύγει. Έχω την εντύπωση ότι δεν μπορεί να διηγηθεί οτιδήποτε και σκέφτομαι μήπως όλο αυτό προέρχεται από την τηλεόραση και τα video games που δεν εξασκούν καθόλου τον λόγο. Πραγματικά θα ήθελα τη συμβουλή σας για το πώς πρέπει να το αντιμετωπίσω χωρίς υστερίες και κλάματα

 Φαίνεται να δυσκολεύεστε να θέσετε όρια και να έχετε μια σχέση που να μην κρατάτε την θέση σας και άρα την απαιτούμενη ανισοτιμία στην σχέση σας. Ο πατέρας του παιδιού συμμετέχει στην οριοθέτηση  και στην καθημερινότητα του γιου σας; Αναφέρεστε μόνο στον εαυτό σας.

Ο σύζυγος έχει ρόλο; Φαίνεται να μην έχετε γίνει τριάδα και να έχετε παραμείνει σε δυαδική σχέση με τον γιο σας. Μετά την ηλικία των τριών ετών η δυαδική σχέση μητέρας-παιδιού παύει και μετατρέπεται σε τριαδική σχέση όπου το ζευγάρι λειτουργεί ως πυρήνας και το παιδί είναι και των δυο. Στην περίπτωση σας δεν το ακούω αυτό. Χρειάζεται ο πατέρας να πάρει τον ρόλο του.

Επίσης ένα παιδί δεν χάνει την ικανότητα του στην αφήγηση λόγω παρακολούθησης ταινιών ή λόγω video games. Αν νιώθετε ότι υπάρχει θέμα με τον λόγο του απευθυνθείτε σε κάποιον φορέα να εκτιμηθεί από ειδικό για πιθανή δυσκολία στην έκφραση.

Θα χρειαστεί να κάνετε συμφωνία μαζί του ως προς τον χρόνο που θα παίξει video games αλλά και πάλι για να τηρηθεί χρειάζονται όσα προανέφερα.

* Η Μαρία Σαράντη είναι Κλινική Ψυχολόγος - Παιδοψυχολόγος, Ψυχοθεραπεύτρια.
 πηγή:www.mama365.gr

Εθισμός και εκφοβισμός στο Διαδίκτυο

Ο ηλεκτρονικός εκφοβισμός παίρνει καθημερινά διαστάσεις και δεν αφορά μόνο το Διαδίκτυο αλλά και τα κινητά τηλέφωνα μέσω αποστολής φωτογραφίας με ενοχλητικό περιεχόμενο.  

Αυτό επεσήμανε η διδάκτωρ Εξελικτικής Ψυχολογίας, Παιδοψυχιατρικό Τμήμα, Αχιλλοπούλειο Νοσοκομείο Βόλου, μέλος του Δ.Σ. της Ελληνικής Εταιρείας Μελέτης της Διαταραχής Εθισμού στο Διαδίκτυο, Πηνελόπη Αβαγιαννού, σε ειδική ημερίδα στο Βόλο με θέμα «Εκφοβισμός - Εθισμός στο Διαδίκτυο».

Αναφερόμενη στον εθισμό και τον εκφοβισμό στο Διαδίκτυο, τόνισε πως «δυστυχώς έχουμε μια καινούργια διαταραχή, τον εθισμό στο Διαδίκτυο, όπου έφηβοι παραιτούνται από τις καθημερινές δραστηριότητές τους, τα ενδιαφέροντά τους, τα μαθήματά τους, και περνούν ατέλειωτες ώρες στο Διαδίκτυο».

Μάλιστα, σύμφωνα με πανελλαδικές αλλά και πανθεσσαλικές έρευνες, το ποσοστό εθισμού των εφήβων στο Διαδίκτυο ανέρχεται ακόμη στο 15% ή και στο 20%.

«Ο εθισμός στο Διαδίκτυο είναι ένα φαινόμενο με διαστάσεις που ξεφεύγουν από τη δική μας αντίληψη. Ούτε οι γονείς ούτε εμείς οι εκπαιδευτικοί ξέρουμε πόσο μεγάλο είναι το πρόβλημα», τόνισε η υπεύθυνη Σχολικών Δραστηριοτήτων Κυριακή Δανιηλίδου και πρόσθεσε: «Στο γραφείο μας έρχονται μηνύματα από τους καθηγητές σύμφωνα με τους οποίους βλέπουν τους μαθητές κουρασμένους από το ξενύχτι λόγω της συμμετοχής τους στο Διαδίκτυο. Εμείς οι εκπαιδευτικοί θα πρέπει να εκπαιδευτούμε. Δεν μπορούμε αλλιώς να το αντιμετωπίσουμε, γιατί το θέμα είναι ψυχολογικό και ο εθισμός είναι κάτι που άπτεται της ψυχολογίας του μαθητή. Γι' αυτό και η καλύτερη αντιμετώπιση του φαινομένου είναι η ενημέρωση και γιατί όχι, να απευθυνόμαστε και στους ειδικούς χωρίς φόβο».

«Ενας στους τέσσερις εφήβους εμπλέκεται με τον εκφοβισμό στα σχολεία της Θεσσαλίας και πανελλαδικά. Συνήθως τα αγόρια είναι θύτες και θύματα του σωματικού εκφοβισμού, ενώ τα κορίτσια σχετίζονται περισσότερο με τη λεκτική βία και τον αποκλεισμό», τόνισε η διδάκτωρ Ψυχολογίας της Προσωπικότητας, επιστημονική συνεργάτιδα του Κέντρου Εφαρμοσμένης Ψυχολογικής Ερευνας και Ψυχοπαιδαγωγικής Συμβουλευτικής του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Χριστίνα Ρούση-Βέργου. Διευκρίνισε ακόμα ότι ο ηλεκτρονικός εκφοβισμός αποτελεί πλέον το 20-25% των μορφών εκφοβισμού που αναπτύσσονται στο σχολείο. Συνθισμένες μορφές τέτοιου εκφοβισμού είναι το να κοροϊδεύουν κάποιο άλλο άτομο σε ορισμένες ιστοσελίδες, το ανέβασμα φωτογραφιών στο Διαδίκτυο κ.ά.

Σχετικά μάλιστα με τις επιπτώσεις στους μαθητές από το φαινόμενο του ηλεκτρονικού εκφοβισμού, τονίστηκε πως ο μαθητής αισθάνεται αβοήθητος, εκτεθειμένος. Αλλωστε στην ηλικία των 12-13 ετών οι συνομήλικοι για ένα έφηβο έχουν μεγάλη σημασία με αποτέλεσμα να αισθάνεται πολύ άσχημα, αν νιώθει ότι η ομάδα του φιλικού περιβάλλοντος τον έχει ρίξει στον Καιάδα. Καρτ.

Γιατί ένα ακόμα εκπαιδευτικό «εργαλείο» στη «σάκα» των μαθητών;

Της  Ειδικής Παιδαγωγού  Μαρίας Ανδ. Σταμπουλοπουλου

Η «Εκπαιδευτική Τεχνολογία είναι η πρακτική εκείνη κατά την οποία κάθε μαθητής μέσα σε μια τάξη διαθέτει έναν ατομικό, μαθητικό, υπολογιστή, με τον οποίο συμμετέχει στις μαθησιακές δραστηριότητες.

Η πρακτική αυτή αναδεικνύει, καθώς εξελίσσεται, τα πολλά οφέλη που προσφέρει, όπως είναι τα ακόλουθα:

-ο μαθητής γίνεται συμμέτοχος στην προσωπική του μάθηση και στα εκπαιδευτικά δρώμενα, δημιουργός των «τεχνημάτων» του,

-ο εκπαιδευτικός γίνεται συνεργάτης και καθοδηγητής, οργανώνει, εμπνέει και δημιουργεί βιωματικές δραστηριότητες, «απελευθερώνει τις δυνάμεις» του μέσα στην τάξη, καλλιεργεί την πρωτοβουλία, την υπευθυνότητα, την κριτική σκέψη,

-με τα ποικιλόμορφα εργαλεία του μαθητικού υπολογιστή, εξατομικεύεται η διδασκαλία, ενισχύονται οι πολλαπλές αναπαραστάσεις, προωθείται η έρευνα και η αναζήτηση πληροφοριών.

Άννα Καπράλου: Ποια είναι τα συμπτώματα που υποδηλώνουν ότι τα παιδιά μας είναι ηλεκτρονικά εθισμένα

Η Άννα Καπράλου στο Πινάκιο για το πως θα προστατεύσουμε τα παιδιά μας από τον αχανή χώρο του διαδικτύου

Ποιες είναι οι μακροχρόνιες συνέπειες του ηλεκτρονικού εθισμού; Πως αντιμετωπίζονται και πως προλαμβάνονται;

Σημαντικές οι συνθήκες κάτω από τις οποίες έρχονται σε επαφή τα παιδιά με το διαδίκτυο

Του Λευτέρη Χ. Θεοδωρακόπουλου

Παγκόσμια ημέρα ασφαλούς πλοήγησης στο Διαδίκτυο η σημερινή και πολλοί από εσάς αναρωτιέστε πως μπορεί κανείς να μιλήσει για ασφάλεια σε ένα χαοτικό περιβάλλον όπως είναι αυτό του διαδικτύου. Κάποιοι δε από εσάς, που είστε γονείς φοβάστε τι θα βρεθεί ενώπιον του παιδιού σας στο επόμενο κλικ.

Την ίδια ώρα διαστάσεις τρομακτικές παίρνει και στη χώρα μας ο ηλεκτρονικός εθισμός σε παιδικές αλλά -ακόμη- και προσχολικές ηλικίες…

Η Άννα Καπράλου, που συνεργάζεται με τις ψυχοπαιδαγωγικές δομές της Κ.Σ.Δ.Ε.Ο «ΈΔΡΑΣ» και είναι κάτοχος πτυχίου ψυχολογίας,  του τμήματος ψυχολογίας Παντείου Πανεπιστημίου και ταυτόχρονα έχει κάνει  μεταπτυχιακή ειδίκευση για τέσσερα χρόνια στην εικαστική θεραπεία μιλάει στο Πινάκιο για το πώς μπορούμε να προφυλάξουμε τα παιδιά μας από τους κινδύνους του διαδικτύου.

Επισημαίνει για τις συνέπειες του ηλεκτρονικού εθισμού και κατά πόσο αυτός είναι υπαίτιος για μακροχρόνια προβλήματα… Διαβάστε την αποκαλυπτική συνέντευξη που ακολουθεί…σας και μας ενδιαφέρει όλους…!

Η χρήση κινητού στην εγκυμοσύνη επηρεάζει την συμπεριφορά του παιδιού;

Τα παιδιά που εκτίθενται στα κινητά τηλέφωνα πριν και μετά τη γέννησή τους, έχουν 50% περισσότερες πιθανότητες να παρουσιάσουν συναισθηματικά προβλήματα και προβλήματα στη συμπεριφορά τους, σε σύγκριση με εκείνα που δεν εκτίθενται στα κινητά τηλέφωνα, σύμφωνα με νέα έρευνα που έγινε σε 28.745 παιδιά...

Τα παιδιά που συμμετείχαν στην έρευνα είχαν γεννηθεί μεταξύ 1996 και 2002. Οι ερευνητές της σχολής δημόσιας υγείας του πανεπιστημίου της Καλιφόρνια στο Λος Άντζελες, χρησιμοποιήσαν στοιχεία που έδωσαν οι μητέρες των παιδιών, σχετικά με τη συμπεριφορά τους, συναισθηματικά προβλήματα, υπερκινητικότητα, έλλειψη συγκέντρωσης και συνεργασίας με άλλα παιδιά, που μπορεί να εκδήλωναν.

Η έρευνα επίσης συγκέντρωσε στοιχεία σχετικά με τις οικογένειες των παιδιών, την ψυχική και σωματική υγεία των γονιών τους, αν θηλάζονταν τα παιδιά και πόσο χρόνο περνούσαν οι μητέρες τους μαζί τους, με σκοπό να βρεθεί το πόση προσοχή τους έδειχναν και πόσο αυτό μπορεί να επηρέασε τη συμπεριφορά τους: οι μητέρες που μιλούσαν συνεχώς στο κινητό τους κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης ή όταν τα παιδιά ήταν ακόμη μικρά, μπορεί να μην τους έδειχναν την απαραίτητη προσοχή.

Στην έρευνα αποδείχτηκε ότι το 18% των παιδιών είχαν εκτεθεί στο κινητό πριν και μετά τη γέννησή τους (ποσοστό που το 2008 ήταν 10%) και το 35% των επτάχρονων παιδιών χρησιμοποιούσαν τα ίδια κινητό, έστω και για λιγη ώρα.

Σε σύγκριση με τα παιδιά που δεν εκτίθενται και δε χρησιμοποιούν κινητό, εκείνα των οποίων οι μητέρες χρησιμοποιούν κινητά τηλέφωνα στην εγκυμοσύνη και που χρησιμοποιούν και τα ίδια συχνά κινητά τηλέφωνα, έχουν 50% περισσότερες πιθανότητες να εμφανίζουν προβλήματα συμπεριφοράς, αναφέρουν οι ερευνητές στο περιοδικό «Journal of Epidemiology and Community Health». Παιδιά των οποίων οι μητέρες χρησιμοποιούσαν κινητά τηλέφωνα κατά την εγκυμοσύνη, αλλά τα ίδια δε χρησιμοποιούσαν κινητό, είχαν 40% περισσότερες πιθανότητες για προβλήματα συμπεριφοράς. Και εκείνα που χρησιμοποιούσαν κινητά τηλέφωνα, αλλά οι μητέρες τους όχι, είχαν 20% περισσότερες πιθανότητες για προβλήματα συμπεριφοράς.

«Η μεθοδολογία της έρευνας ήταν αυστηρή και υπεύθυνη. Οι ερευνητές έλαβαν υπόψη όσες περισσότερες μεταβλητές μπορούσαν, δεδομένων των περιορισμών των στοιχείων», δήλωσε ο Δρ. Andrew Adesman, υπεύθυνος παιδιατρικής στο ιατρικό κέντρο Steven και Alexandra Cohen της Νέας Υόρκης.

Πάντως, αν και ανησυχητικά, τα συμπεράσματα της έρευνας δεν είναι καταληκτικά: «πιστεύουμε ότι η πρώιμη έκθεση στα κινητά τηλέφωνα μπορεί να αποτελεί έναν κίνδυνο, που αν επαληθευθεί θα αποτελέσει υγειονομικό πρόβλημα δεδομένης της εκτεταμένης χρήσης των κινητών τηλεφώνων», είπε η επικεφαλής της έρευνας, Leeka Kheifets.